Er zijn plekjes in de stad die alsof ze met opzet stil blijven, en verhalen in steen verbergen, ver weg van de grote toeristische routes. We hebben het over de Torre Bellesguard, een juweeltje dat tussen 1900 en 1909 in de gelijknamige straat werd gebouwd in opdracht van Jaume Figueras, en dat de ziel van het modernisme combineert met echo’s uit een neogotisch verleden.
Deze vesting, die precies op de overblijfselen van het oude toevluchtsoord van Martín I ‘de Menselijke’ – de laatste graaf van Barcelona – is gebouwd, bleef tot 2013 verborgen voor de ogen van de buurtbewoners. Vorig jaar maakte de geschiedenis van het fort een historische sprong voorwaarts, toen de groep Catalana Occidente 30 miljoen euro neertelde om het landgoed over te nemen, waarmee ze het stokje overnamen van de familie Guilera, die er sinds 1944 ononderbroken de hoeders van waren geweest.
Het verraad aan de gebogen lijn
"De rechte lijn is van de mens, de gebogen lijn is van God." Deze uitspraak, toegeschreven aan Antoni Gaudí, is het dogma dat bijna zijn hele nalatenschap vormgeeft. Zijn werk kent zelden rechte lijnen, maar de Torre Bellesguard is de grote uitzondering op de regel. In zekere zin is het het project waarin de architect zichzelf tegenspreekt en zijn eigen idealen verraadt, door de organische vormen waaraan hij ons gewend heeft gemaakt terzijde te schuiven en een veel strakkere, aardse geometrie te omarmen.
Het ontwerp van het huis houdt het midden tussen het pure modernisme en de neogotiek uit zijn vroege carrière, een periode waar ook andere lokale werken van hem uit putten, zoals de Celler Güell of de school van de Teresianas. De echte inspiratie achter de gevel is echter puur middeleeuws: het gebouw is een onmiskenbaar eerbetoon aan het oude kasteel dat eeuwen geleden op datzelfde stuk grond stond.
Bijna zeven decennia lang was het interieur van de toren een compleet mysterie voor de inwoners van Barcelona. De familie Guilera hield de residentie strikt privé, totdat ze in 2013 door de noodzaak om diverse reparaties aan het complex te financieren uiteindelijk gedwongen waren de deuren voor het publiek te openen. Die periode van openstelling voor het publiek culmineerde in de recente miljoenenoverdracht, waarmee weer een hoofdstuk werd afgesloten in de geschiedenis van het meest atypische bouwwerk van het modernistische genie.
