Het Catalaanse modernisme veranderde de architectuur aan het einde van de 19e eeuw en maakte van Barcelona een van de mooiste steden ter wereld en, in zekere zin, een openluchtmuseum. Antoni Gaudí is over de hele wereld een begrip, maar hij was niet het enige genie dat de esthetiek en het ontwerp van gebouwen op zijn kop zette; Lluís Domènech i Montaner en Josep Puig i Cadafalch waren zijn twee grote ‘rivalen’ in het vak.
Midden op de Passeig de Gràcia hebben we een van de mooiste voorbeelden van deze artistieke strijd geërfd: het Blok van de Discordia (of Illa de la Discòrdia), waar de Casa Lleó Morera van Domènech i Montaner, de Casa Batlló van Gaudí en de hoofdrolspeler van dit artikel, de Casa Amatller van Puig i Cadafalch, samenkomen.
Het oorspronkelijke gebouw werd in 1875 gebouwd door bouwmeester Antoni Robert, en in 1898 kocht de beroemde chocolade-industrieel Antoni Amatller het pand voor 490.000 peseta’s om er zijn vaste woonplaats van te maken. Als we rekening houden met de wisselkoers en de koopkracht van die tijd, zou dat in 2026 neerkomen op tussen de 5 en 7 miljoen euro.
De nieuwe eigenaar gaf de architect uit Barcelona de opdracht om de woning volledig te verbouwen, en Puig i Cadafalch combineerde de Catalaanse neogotiek met Vlaamse architectuur, geïnspireerd door Nederlandse huizen. Je ziet deze stijl het duidelijkst terug in de opvallende gevel, met een getrapte bekroning die is bekleed met keramiek met bloemen- en dierenmotieven.
Een nieuw leven als archief en museum
Teresa Amatller, de dochter van de eigenaar, woonde in het pand tot aan haar dood in 1960, waarna het gebouw eigendom werd van de door haarzelf opgerichte Fundació Privada Institut Amatller d’Art Hispànic. Na meer dan een halve eeuw dienst te hebben gedaan als kunstbibliotheek en fotoarchief, kwamen het stadsbestuur van Barcelona en de Generalitat de Catalunya (samen met andere instellingen) in 2009 overeen om zo’n 5 miljoen euro uit te trekken voor een volledige restauratie.
Een uiterst nauwkeurige en grondige restauratie die in 2015 werd afgerond met de heropening als huismuseum, waar je kunt zien hoe de woning eruitzag toen de familie Amatller er nog woonde.
Tijdens de rondleiding kun je al het originele meubilair bekijken, de privékunstcollecties van Antoni Amatller (met schilderijen, romaanse en gotische houtsnijwerken, glaswerk uit de Romeinse en islamitische tijd) en de architectonische elementen van meester Josep Puig i Cadafalch. Bovendien kun je in de museumwinkel de originele ambachtelijke chocolade van de familie Amatller kopen.
Een ‘tijdcapsule’ midden in het centrum van de stad die de levensstijl van de hoge bourgeoisie laat zien op het hoogtepunt van het modernisme in de regio.
