Nu Sant Jordi, het meest iconische feest van Catalonië, dichterbij komt, komt de legende weer tot leven in etalages, scholen en op pleinen. We kennen allemaal het verhaal: de draak terroriseert het stadje Montblanc, de loting wijst de dochter van de koning aan als offer en een dappere ridder verschijnt net op tijd om haar te redden, waarbij hij rozen laat bloeien uit het bloed van het beest.
Maar in de collectieve verbeelding is ze altijd gewoon ‘de prinses’ geweest. Een bijfiguur, bijna anoniem, wiens identiteit door de eeuwen heen begraven is gebleven.
De twee theorieën over haar identiteit
Bij het onderzoeken van de kronieken en minder populaire versies van de legende, ontdekken we dat er geen duidelijke consensus is. Zoals vaak het geval is bij mondelinge overleveringen, heeft de vrouwelijke hoofdpersoon verschillende namen gekregen, afhankelijk van wie het verhaal vertelt:
- Cleodolinda: Dit is waarschijnlijk de meest voorkomende naam in de versies die haar wel bij naam noemen. Het klinkt oud, vorstelijk en heeft de kracht die nodig is om de hoofdrol te spelen in een middeleeuws epos.
- Violant: Een andere stroming gaat voor deze naam, die nauw verbonden is met de Catalaanse en Aragonese adel van die tijd, wat het verhaal een iets ‘historischer’ tintje zou geven binnen de fantasie.
Het definitieve antwoord uit Montblanc
Op zoek naar een officiële waarheid raadpleegden we de traditie van Montblanc, het dorpje in Tarragona waar volgens de overlevering de heldendaad plaatsvond. Het antwoord is opmerkelijk: in de puurste en oudste versie die in de gemeente bewaard is gebleven, had de prinses nooit een naam. Ze is de belichaming van onschuld en het volk, een archetype zonder naam.
Legendes zijn echter geen statische museumstukken; het zijn levende verhalen die meegroeien met de samenleving die ze vertelt. Misschien is 2026 het moment om haar bij haar naam te noemen, of dat nu Cleodolinda of Violant is, zodathet verhaal eindelijk een verhaal van twee wordt.
