De Catalaanse administratieve geografie zit vol eigenaardigheden, maar weinig zijn zo eigenaardig als de situatie in Gósol. Deze charmante berggemeente, genesteld aan de voet van de imposante Pedraforca, ligt in de regio Berguedà. In tegenstelling tot al zijn buren behoort het echter niet tot de provincie Barcelona, maar tot de provincie Lleida, een feit dat de inwoners voortdurend administratieve hoofdpijn heeft bezorgd. Deze zondag zeiden de inwoners van Gósol “genoeg” tegen deze anomalie.
Door middel van een volksraadpleging stemden de burgers massaal voor het in gang zetten van het proces om van provincie te veranderen en zich bij de provincie Barcelona aan te sluiten. Een totaal van 88 stemmen voor, tegenover slechts 12 tegen, betekende een duidelijk “ja”. Met een opkomst van iets meer dan 50% van de kiesgerechtigden was de stem van de inwoners duidelijk hoorbaar.
Dichter bij Berguedà dan bij Ponent
De beslissing van de gemeenteraad en de bewoners is geen nostalgische gril, maar een kwestie van pure noodzaak en pragmatisme, zoals gemeentelijke bronnen uitleggen. In de praktijk is het dagelijkse leven van de bewoners van Gósol, van gezondheidszorg tot administratieve diensten, mobiliteit en toegang tot hulp, veel nauwer verbonden met het sociale en economische netwerk van Berguedà en, bij uitbreiding, met het invloedsgebied van Barcelona, dan met het gebied van Ponent (Lleida).
Deze dubbele geografische en administratieve verbondenheid zorgt volgens de gemeenteraad voor “voortdurende grieven”. Wanneer bijvoorbeeld regionale plannen of subsidieprogramma’s en -projecten worden gelanceerd door de provinciale raad van Barcelona, wordt Gósol automatisch uitgesloten omdat het bestuurlijk tot Lleida behoort.
Integratie in de provincie Barcelona zou daarom een “coherente territoriale inpassing” betekenen die procedures zou vergemakkelijken, de toegang tot middelen zou verbeteren en, kortom, een stabielere toekomst zou garanderen voor de stad, die deel uitmaakt van het natuurpark Cadí-Moixeró.
Een lange bureaucratische weg
Hoewel de uitslag van de stemming heel duidelijk was, is dit niet het eindpunt, maar het begin van een ingewikkeld administratief proces. De raadpleging is slechts consultatief en de verandering van provincie is niet automatisch. De gemeenteraad van Gósol moet nu een verslag opstellen over de resultaten en de beweegredenen van de inwoners.
Vervolgens moet het een gunstig rapport aanvragen bij alle betrokken instellingen, waaronder de provincieraden van Barcelona en Lleida, de regionale raad van Berguedà en natuurlijk de Generalitat de Catalunya. Tot slot, en hier komt het grootste struikelblok, vereist de officiële verandering een wijziging in de regelgeving.
De provinciale verdeling in Spanje is bij wet geregeld, wat betekent dat het proces de goedkeuring kan vereisen van het Catalaanse parlement en, indien nodig, van het Congres van Afgevaardigden. Als de verandering wordt goedgekeurd, wordt niet alleen een decennialange anomalie rechtgezet, maar wordt er ook een opmerkelijk precedent geschapen: dat van een kleine gemeente die uit nabuurschap en territoriale samenhang besluit om haar administratieve lidmaatschap opnieuw vast te stellen. Een stap die ongetwijfeld een debat op gang kan brengen in andere gebieden van Catalonië met een vergelijkbare historische verdeling en die laat zien hoe de nabijheid van essentiële diensten soms zwaarder weegt dan traditie.