De afgelopen uren is het stadsbestuur van Barcelona verwikkeld geraakt in een mediastorm door een aantal interpretaties van een gids die op scholen is uitgedeeld met tips over hoe om te gaan met de ramadan met leerlingen.
De gids, genaamd “Orientacions per a centres educatius durant el Ramadà” ( Richtlijnen voor onderwijsinstellingen tijdens de ramadan), geeft allerlei tips om om te gaan met een van de belangrijkste islamitische feestdagen in een stad waar de helft van de jongeren in het buitenland is geboren en die al jaren groeit door de komst van mensen uit de hele wereld en met verschillende achtergronden.
Nee, muziek is niet verboden op scholen in Barcelona
Naar aanleiding van de publicatie van dit document hebben verschillende media aangenomen dat het stadsbestuur een “muziekverbod” heeft ingesteld in scholen om degenen die de heilige maand van de islam vieren niet te beledigen, waardoor een verhaal van censuur en verlies van secularisme in instellingen wordt gevoed.
De realiteit staat echter zwart op wit in de gids “Orientacions per a centres educatius durant el Ramadà”, een technisch document dat is opgesteld door het Bureau voor Religieuze Zaken (OAR) en het BCN Interculturalidad-programma, dat juist dit soort misverstanden wil voorkomen door middel van nauwkeurige informatie. Het is geen lijst met verboden, maar een leidraad voor samenleven die vanaf de eerste pagina duidelijk maakt dat religieuze rechten niet boven het verplichte onderwijs van minderjarigen gaan.
In tegenstelling tot de alarmerende krantenkoppen, stelt het originele document van de gemeente een kader vast waarin het volgen van het schoolcurriculum niet onderhandelbaar en verplicht is voor alle leerlingen. Daarom geven we hier een kleine lijst met letterlijke citaten uit het document, dat je zelf online kunt raadplegen.
Muziek en gymnastiek blijven verplicht
Het meest gevoelige punt in het debat was de vermeende vrijstelling van muziek. Het handboek is echter duidelijk op pagina 5: “Er is geen regelgeving die moslimleerlingen vrijstelt van enig vak uit het leerplan, ook niet tijdens de ramadan”.
De gids legt alleen uit dat, binnen de verscheidenheid aan interpretaties van het islamitische geloof, sommige gezinnen activiteiten zoals muziek of dans misschien niet geschikt vinden voor een maand die helemaal in het teken staat van vroomheid en spiritualiteit. Daaromraadt de gemeente leraren aan om daar rekening mee te houden bij het plannen van belangrijke activiteiten of, als dat niet kan, om alternatieven te bieden om iedereen mee te laten doen. Maar er wordt nooit gezegd dat de klas stil moet zijn of dat een leerling zijn schoolwerk niet hoeft te doen omdat van hem of haar wordt verwacht dat hij of zij vasten.
De school is geen “bewaker” van het geloof
Een andere mythe die dit document ontkracht, is het idee dat scholen erop moeten letten dat kinderen zich strikt aan het vasten houden. De handleiding maakt duidelijk dat “het niet de taak van de school is om op te treden als ‘bewaker’ van de religieuze overtuigingen van een gezin”.
De gids is zelfs heel duidelijk over de bescherming van minderjarigen: als een leerling vrijwillig besluit te eten of te drinken, mag de school hem of haar dat niet alleen niet verhinderen, maar zou het ook een “ schending van de zorgplicht voor het kind”zijn als de school zou proberen het kind te dwingen te vasten. De prioriteit van de school is altijd het belang van het kind en zijn gezondheid, waarbij de gebruikelijke protocollen worden geactiveerd als er enig lichamelijk ongemak wordt geconstateerd.
Het recht op afwezigheid is al vastgelegd in de staatswet
Het is belangrijk om te vermelden dat de mogelijkheid voor leerlingen om op vrijdagmiddag (van 13.30 tot 16.30 uur) afwezig te zijn om het gebed bij te wonen, of om afwezig te zijn tijdens belangrijke feestdagen zoals Aïdu l-fitr, geen nieuwe concessie is van de gemeente Barcelona. Deze rechten komen uit wet 26/1992, een samenwerkingsovereenkomst die de Spaanse staat meer dan dertig jaar geleden met de Islamitische Commissie van Spanje heeft getekend en die religieuze vrijheid in het onderwijs op nationaal niveau garandeert.
4Een hulpmiddel voor samenleven, geen handleiding met regels
Het uiteindelijke doel van dit document is om leraren tools te geven om met een diverse realiteit om te gaan en “discriminatie te voorkomen”. Barcelona gaat voor een model van interculturaliteit waarin kennis van de ander helpt om vooroordelen te overwinnen en een eerlijke behandeling te garanderen.